TRAUMA BONDING ή Δεσμός Τραύματος

Όταν ο πόνος γίνεται δεσμός…
Μερικές σχέσεις δεν σε κρατούν επειδή είναι όμορφες.
Σε κρατούν επειδή είναι ακατανόητα ισχυρές.

Σχέσεις που σε πληγώνουν, σε μπερδεύουν, σε εξαντλούν…
και όμως δεν μπορείς να φύγεις…

Ξέρεις ότι κάτι δεν πάει καλά.
Ξέρεις ότι υποφέρεις.
Και παρ’ όλα αυτά,
όταν απομακρύνεσαι… κάτι μέσα σου σε τραβά πίσω.

Δεν είναι αγάπη.
Δεν είναι πάθος.
Δεν είναι αδυναμία χαρακτήρα.

Είναι Trauma Bonding.

Ένας από τους πιο ισχυρούς ψυχολογικούς δεσμούς που μπορεί να δημιουργήσει ο ανθρώπινος εγκέφαλος.

Και το πιο σοκαριστικό;

Δεν δημιουργείται από την αγάπη.
Δημιουργείται από τον πόνο.

Τι είναι το Trauma Bonding;

Το trauma bonding είναι ένας ισχυρός συναισθηματικός δεσμός που δημιουργείται μεταξύ δύο ανθρώπων μέσα από έναν κύκλο:
πόνος → ανακούφιση → πόνος → ανακούφιση.

Ο όρος χρησιμοποιήθηκε από τον ψυχολόγο Patrick Carnes για να περιγράψει τις ψυχολογικές δυναμικές που εμφανίζονται σε σχέσεις κακοποίησης, εξάρτησης και χειραγώγησης.

Αλλά δεν αφορά μόνο ακραίες περιπτώσεις.

Μπορεί να εμφανιστεί σε:

•τοξικές σχέσεις
•συναισθηματική χειραγώγηση
•ναρκισσιστικές σχέσεις
•οικογενειακές δυναμικές
•ακόμα και σε εργασιακά περιβάλλοντα.
Γιατί;

Γιατί ο εγκέφαλος δεν εθίζεται μόνο στην ευχαρίστηση.
Εθίζεται και στο δράμα.

Η Νευροβιολογία του Δεσμού

Εδώ βρίσκεται το πραγματικά συγκλονιστικό.
Το trauma bonding δεν είναι μόνο ψυχολογικό φαινόμενο.
Είναι νευροβιολογικός εθισμός.
Κάθε φορά που κάποιος σε πληγώνει και μετά σε παρηγορεί, το νευρικό σύστημα περνά έναν κύκλο έντονης ενεργοποίησης.

Στρες.
Ανακούφιση.
Στρες.
Ανακούφιση.

Σε αυτή τη διαδικασία ενεργοποιούνται τρεις βασικές ουσίες του εγκεφάλου:

Κορτιζόλη – η ορμόνη του στρες
Ντοπαμίνη – η ορμόνη της ανταμοιβής
Οξυτοκίνη – η ορμόνη του δεσμού

Όταν ένας άνθρωπος σε πληγώνει και μετά σου δείχνει αγάπη, ο εγκέφαλος δημιουργεί ένα παράδοξο μοτίβο:
ο ίδιος άνθρωπος που προκαλεί πόνο
είναι και αυτός που φέρνει ανακούφιση.
Και τότε δημιουργείται κάτι εξαιρετικά ισχυρό:

εξάρτηση.

Όχι μόνο συναισθηματική.
Βιολογική.

Ο εγκέφαλος αρχίζει να συνδέει την ανακούφιση με τον ίδιο άνθρωπο που δημιούργησε τον πόνο.
Έτσι δημιουργείται ένας δεσμός που είναι συχνά ισχυρότερος από την αγάπη.
Γιατί βασίζεται στον μηχανισμό του εθισμού.

Ο Κύκλος του Trauma Bond

Οι περισσότερες τέτοιες σχέσεις ακολουθούν έναν συγκεκριμένο κύκλο:
Ιδανικοποίηση
Στην αρχή όλα μοιάζουν μαγικά.
Ο άλλος σε θαυμάζει.
Σε βλέπει.
Σε κάνει να νιώθεις μοναδικός.
Ο εγκέφαλος πλημμυρίζει με ντοπαμίνη.

Υποτίμηση
Ξαφνικά κάτι αλλάζει.
Κριτική.
Απόσταση.
Ψυχρότητα.
Ο εγκέφαλος μπαίνει σε κατάσταση άγχους.

Σύγχυση
Δεν καταλαβαίνεις τι συμβαίνει.
Προσπαθείς περισσότερο.
Δίνεις περισσότερη ενέργεια.
Αναζητάς την παλιά αγάπη.

Επανένωση
Ξαφνικά ο άλλος γίνεται ξανά τρυφερός.
Και τότε νιώθεις τεράστια ανακούφιση.
Ο εγκέφαλος πλημμυρίζει πάλι με ντοπαμίνη.

Και έτσι ο κύκλος επαναλαμβάνεται.
Ακριβώς όπως σε έναν εθισμό.

Γιατί Είναι Τόσο Δύσκολο να Φύγεις;

Αν κοιτάξεις αυτές τις σχέσεις απ’ έξω, φαίνονται παράλογες.

Γιατί να μείνει κάποιος;
Γιατί να επιστρέψει;
Γιατί να συγχωρεί ξανά και ξανά;

Η απάντηση βρίσκεται στο νευρικό σύστημα.
Ο εγκέφαλος μαθαίνει να λειτουργεί μέσα στον κύκλο της αστάθειας.
Και τότε η σταθερότητα αρχίζει να μοιάζει…
ξένη.

Πολλοί άνθρωποι που έχουν trauma bond λένε κάτι πολύ χαρακτηριστικό όταν βρίσκονται σε μια υγιή σχέση:
«Δεν νιώθω ένταση.»

Και το ερμηνεύουν ως έλλειψη έρωτα.

Αλλά στην πραγματικότητα αυτό που λείπει…
είναι το δράμα.

Το νευρικό σύστημα έχει μάθει να συγχέει την ένταση με την αγάπη.

Η Ρίζα του Φαινομένου

Το trauma bonding δεν ξεκινά συνήθως στην ενήλικη ζωή.
Ξεκινά πολύ νωρίτερα.
Στην παιδική ηλικία.
Πολλά παιδιά μεγαλώνουν σε περιβάλλοντα όπου η αγάπη είναι ασυνεπής.
Μια μέρα υπάρχει ζεστασιά.
Την επόμενη υπάρχει κριτική, απόσταση ή θυμός.
Το παιδί τότε μαθαίνει κάτι βαθιά στο νευρικό του σύστημα:
η αγάπη δεν είναι σταθερή.
Η αγάπη είναι κάτι που πρέπει να κερδίσεις.
Και έτσι, ως ενήλικας, το ίδιο μοτίβο αρχίζει να μοιάζει… οικείο.

Ο εγκέφαλος δεν αναζητά πάντα αυτό που είναι υγιές.
Αναζητά αυτό που είναι γνωστό.

Το Μεγάλο Παράδοξο

Το πιο παράδοξο στοιχείο του trauma bonding είναι αυτό:
ο άνθρωπος που σε πληγώνει
γίνεται ο άνθρωπος που σε «θεραπεύει».
Και έτσι δημιουργείται μια εσωτερική σύγχυση.
Ο πόνος και η αγάπη μπλέκονται.
Η ασφάλεια και η απειλή συγχέονται.
Και τότε η απομάκρυνση από τη σχέση μοιάζει σχεδόν σαν…
απώλεια ζωής.

Γιατί το νευρικό σύστημα έχει μάθει να ρυθμίζεται μέσα σε αυτή τη δυναμική.

Η Έξοδος

Η έξοδος από ένα trauma bond δεν είναι μόνο ψυχολογική απόφαση.
Είναι νευροβιολογική επανεκπαίδευση.
Ο εγκέφαλος πρέπει να μάθει ξανά ότι:

•η ασφάλεια δεν είναι βαρετή
•η ηρεμία δεν είναι αδιαφορία
η σταθερότητα δεν είναι έλλειψη πάθους.
•Στην πραγματικότητα, η υγιής αγάπη μοιάζει πολύ διαφορετική από αυτό που πολλοί άνθρωποι έχουν μάθει.

Δεν είναι καταιγίδα.
Είναι γείωση
Δεν είναι δράμα.
Είναι παρουσία.

Και ίσως αυτό είναι το πιο δύσκολο μάθημα για το ανθρώπινο νευρικό σύστημα:
η αγάπη που δεν σε πληγώνει
δεν χρειάζεται να σε κάνει να παλεύεις για να τη διατηρήσεις.
Απλώς υπάρχει.

Με Αγάπη
Διονυσία
♥️