Σχολή Αειζωίας

Γιατί το Μνημείο στο Λόφο της Παπούρας δεν Είναι 4.000 Ετών

Facebook
X
WhatsApp
Copy Link
Επόμενο
Λόφος Παπούρα - Δίσκος Φαιστού - Μηχανισμός Αντικυθήρων - Θόλος Επιδαύρου - Rujm el-Hiri

Όταν τον Ιούνιο του 2024 η αρχαιολογική σκαπάνη έφερε στο φως το μνημειώδες κυκλικό οικοδόμημα στον Λόφο Παπούρα, σε υψόμετρο 494 μέτρων κοντά στο Καστέλι Πεδιάδος της Κρήτης, η επιστημονική κοινότητα βρέθηκε μπροστά σε ένα μοναδικό αίνιγμα. Ένα κτίσμα διαμέτρου 48 μέτρων, αποτελούμενο από επάλληλους, ομόκεντρους πέτρινους δακτυλίους σε μορφή κλιμακωτού λαβυρίνθου, χωρίς κανένα προηγούμενο στη γνωστή μινωική αρχιτεκτονική.

Η συμβατική χρονολόγηση έσπευσε να το τοποθετήσει γύρω στο 2000–1700 π.Χ. δηλαδή πριν από περίπου 4.000 χρόνια (Παλαιοανακτορική περίοδος).

Ωστόσο, μια προσεκτική, βήμα προς βήμα εξέταση των στοιχείων μέσα από το πρίσμα της ολιστικής ιστοριογραφίας, της γεωμυθολογίας και της αρχαιοαστρονομίας αποκαλύπτει μια εντελώς διαφορετική πραγματικότητα…

Το μνημείο της Παπούρας δεν χτίστηκε πριν από 4.000 χρόνια! Τότε απλώς επαναχρησιμοποιήθηκε. Οι ρίζες της κατασκευής του βυθίζονται πολύ βαθύτερα στον χρόνο, στην Πρώιμη Νεολιθική ή και Προκατακλυσμιαία εποχή (περίπου 6.500 έως 8.500 χρόνια πριν), αποτελώντας ένα ζωντανό τεκμήριο του πανάρχαιου Πελασγικού-Αιγαιακού πολιτισμού.

Ας δούμε βήμα προς βήμα, με απλό και κατανοητό τρόπο, για ποιο λόγο η χρονολόγηση των 4.000 ετών καταρρέει και πώς αποδεικνύεται η βαθιά προϊστορική του ηλικία.

Βήμα 1ο: Η Μεγάλη Παγίδα της Κεραμικής (Τελευταία Χρήση vs Ανέγερση)
Για να καταλάβει κανείς το βασικό σφάλμα της συμβατικής χρονολόγησης, αρκεί ένα απλό παράδειγμα από την καθημερινή ζωή: φανταστείτε ότι μετά από χίλια χρόνια, ένας αρχαιολόγος ανασκάπτει τον Παρθενώνα και βρίσκει στο εσωτερικό του νομίσματα και κεραμικά του 19ου αιώνα μ.Χ. Αν χρονολογούσε τον Παρθενώνα με βάση αυτά τα ευρήματα, θα κατέληγε στο συμπέρασμα ότι ο ναός χτίστηκε το 1850!

Αυτό ακριβώς συνέβη και στον Λόφο Παπούρα. Μέσα στους κυκλικούς δακτυλίους και τα διαμερίσματα του μνημείου βρέθηκαν άφθονα αγγεία και οστά ζώων (ενδείξεις τελετουργικών προσφορών) που ανήκουν στην περίοδο 2000–1700 π.Χ. Η επίσημη αρχαιολογία πήρε την ηλικία των αγγείων και την απέδωσε στο ίδιο το πέτρινο οικοδόμημα.

Όμως, οι πέτρες δεν χρονολογούνται με τη μέθοδο του άνθρακα-14…
Στον αρχαίο αιγαιακό χώρο ίσχυε απαράβατα ο νόμος της Ιερής Συνέχειας: οι μεταγενέστεροι λαοί (οι Μινωίτες, οι Μυκηναίοι, οι Κλασικοί Έλληνες) δεν κατέστρεφαν τα πανάρχαια μεγαλιθικά ιερά των προγόνων τους αλλά τα καθάριζαν, τα επισκεύαζαν και συνέχιζαν να τελούν εκεί τις λατρείες τους. Τα αγγεία του 2000 π.Χ. στην Παπούρα αποδεικνύουν πότε χρησιμοποιήθηκε για τελευταία φορά το μνημείο ως ιερό, και όχι πότε τοποθετήθηκε ο πρώτος ογκόλιθος θεμελίωσης.

Βήμα 2ο: Η Μεγαλιθική / Πελασγική Τεχνοτροπία
Αν παρατηρήσει κανείς τη δόμηση του μνημείου στον Λόφο Παπούρα, θα διαπιστώσει ότι δεν έχει καμία σχέση με την κομψή, ορθογώνια, πολυώροφη αρχιτεκτονική των μινωικών ανακτόρων (όπως η Κνωσός, η Φαιστός ή τα Μάλια).

Η Παπούρα είναι χτισμένη με αργούς και ημίεργους λίθους χωρίς συνδετικό κονίαμα, σε επάλληλους κυκλικούς δακτυλίους πάχους 1,40 μέτρου. Αυτή η κυκλώπεια, μεγαλιθική τεχνική είναι η χαρακτηριστική υπογραφή των Πελασγών-Ετεοκρητών, των αυτοχθόνων κατοίκων του Αιγαίου πολύ πριν την ανάπτυξη της ανακτορικής περιόδου.

Οι Πελασγοί-Πρωτοέλληνες υπήρξαν οι πρώτοι μεγάλοι κτίστες και γεωμέτρες της Μεσογείου. Την ίδια ακριβώς τεχνοτροπία ομόκεντρων μεγαλιθικών κύκλων συναντάμε, όπως είδαμε και στο προηγουμενο αρθρο, στο διάσημο Rujm el-Hiri (Γκιλγκάλ Ρεφαΐμ) στα υψίπεδα του Γκολάν, το οποίο χρονολογείται αποδεδειγμένα στην 4η χιλιετία π.Χ. (πάνω από 5.500 χρόνια πριν), καθώς και σε νεολιθικούς κυκλικούς περιβόλους της 6ης χιλιετίας π.Χ. στον ευρύτερο μεσογειακό χώρο. Είναι ιστορικά και αρχιτεκτονικά παράλογο να υποστηρίζεται ότι το κρητικό μνημείο στην καρδιά του αιγαιακού πολιτισμού χτίστηκε 1.500 χρόνια μετά τα συγγενή μεγαλιθικά κυκλικά κέντρα της Ανατολικής Μεσογείου.

Βήμα 3ο: Η Γεωμυθολογία και το Γιατί Επιλέχθηκε Υψόμετρο 494 Μέτρων
Γιατί κάποιοι πανάρχαιοι άνθρωποι μπήκαν στον τεράστιο κόπο να μεταφέρουν χιλιάδες τόνους πέτρας στην κορυφή ενός απότομου λόφου, στα 494 μέτρα υψόμετρο, αντί να χτίσουν το ιερό τους στην εύφορη πεδιάδα ακριβώς από κάτω;
Την απάντηση δίνει η Γεωμυθολογία σε συνδυασμό με τις αρχαίες φιλοσοφικές μαρτυρίες…
Μεταξύ του 10.000 π.Χ. και του 6.000 π.Χ., ο πλανήτης βίωσε το τέλος της τελευταίας Εποχής των Παγετώνων. Οι πάγοι έλιωσαν, η στάθμη της Μεσογείου ανέβηκε κατά περίπου 120 μέτρα, η ηπειρωτική χώρα της Αιγηίδας βυθίστηκε και το Αιγαίο συγκλονίστηκε από βιβλικούς κατακλυσμούς (τον κατακλυσμό του Ωγύγου και του Δευκαλίωνα) και γιγάντια τσουνάμι (δες προηγούμενα άρθρα περί κατακλυσμών).

Ο Πλάτων, στους Νόμους (Βιβλίο Γ΄, 677a) και στον Τίμαιο, διασώζει την ακριβή ιστορική μνήμη αυτής της εποχής: περιγράφει πώς, μετά τους μεγάλους κατακλυσμούς, οι ελάχιστοι επιζώντες που κατείχαν την επιστήμη και τις τέχνες κατέφυγαν στις κορυφές των βουνών και των λόφων, φοβούμενοι να κατέβουν ξανά στις πεδιάδες και τις ακτές, και εκεί ίδρυσαν τα νέα τους ιερά και αστρονομικά κέντρα για να διασώσουν τη γνώση της ανθρωπότητας.

Ο Λόφος Παπούρα, στα 494 μέτρα, δεσπόζει πάνω από όλη την πεδιάδα του Καστελίου σαν ένα απόρθητο πέτρινο παρατηρητήριο. Χτίστηκε σε μια εποχή που οι άνθρωποι χρειάζονταν ένα ασφαλές, υπερυψωμένο οχυρό γνώσης, μακριά από τη μανία των υδάτων, αμέσως μετά τις μεγάλες κατακλυσμιαίες ανακατατάξεις της 7ης-6ης χιλιετίας π.Χ.

Bήμα 4ο: Το Ουράνιο Ρολόι – Η Ιερή Αριθμολογία (7 και 8 Δακτύλιοι) και η Μετάπτωση των Ισημεριών
Η πιο αδιάψευστη απόδειξη για την πραγματική ηλικία και τον σκοπό του μνημείου δεν βρίσκεται κάτω από το χώμα, αλλά πάνω στον ουρανό…
Οι αρχαίοι ναοί, οι λαβύρινθοι και τα κυκλικά μνημεία λειτουργούσαν ως πέτρινα αστρονομικά όργανα (ημερολόγια ορίζοντα), σχεδιασμένα με αριστοτεχνική διπλή συμβολική και μαθηματική ακρίβεια.

Αυτό φαίνεται ξεκάθαρα στη διάταξη των ομόκεντρων δακτυλίων της Παπούρας, η οποία επιδέχεται μια διπλή, συμπληρωματική ανάγνωση, τόσο ως 7 όσο και ως 8 δακτύλιοι, ανάλογα με το αν μετρά κανείς τους περιμετρικούς δακτυλίους γύρω από τον κεντρικό πυρήνα ή το σύνολο των 8 επάλληλων κυκλικών τοίχων μαζί με το κέντρο.

Αυτή η διττή γεωμετρία δεν είναι τυχαία αλλά αποτελεί την ίδια την ουσία του σχεδιασμού του μνημείου:

• Η Οπτική των 7 Δακτυλίων (Η Κοσμική Αρμονία των Πλανητών): Αν δει κανείς το μνημείο ως 7 περιμετρικούς δακτυλίους που περιβάλλουν τον κεντρικό ιερό πυρήνα, αποκαλύπτεται ο χάρτης του αρχαίου σύμπαντος: οι 7 ουράνιες σφαίρες των φωστήρων και πλανητών της αρχαιότητας (Σελήνη, Ερμής, Αφροδίτη, Ήλιος, Άρης, Δίας, Κρόνος) που περιστρέφονται γύρω από το ακίνητο Κέντρο της Δημιουργίας. Πρόκειται για την ίδια κοσμολογική αρχή της «μουσικής των σφαιρών» που δίδαξε αργότερα ο Πυθαγόρας.

• Η Οπτική των 8 Δακτυλίων (Η Αστρονομική Οκταετηρίς): Αν προσμετρήσει κανείς και τον 8ο εσωτερικό δακτύλιο του κεντρικού θόλου, αποκαλύπτεται ο θεμελιώδης αστρονομικός κύκλος της Οκταετηρίδος (8 ηλιακά έτη = 99 σεληνιακοί μήνες) – ο ιερός ημερολογιακός κύκλος που εναρμονίζει τον Ήλιο με τη Σελήνη και συνδέεται άρρηκτα με τον βασιλιά Μίνωα, για τον οποίο ο Όμηρος στην Οδύσσεια αναφέρει ότι «ἐννέωρος βασίλευε», ανανεώνοντας τη σοφία και τη νομοθεσία του κάθε 8-9 χρόνια.

• Ο Κεντρικός Θόλος και τα Ακτινωτά Τοιχία: Ο κεντρικός θόλος, χωρισμένος σε 4 τεταρτημόρια, αποτυπώνει τα 4 σημεία του ορίζοντα, τις 2 ισημερίες και τα 2 ηλιοστάσια, ενώ τα ακτινωτά τοιχία λειτουργούσαν ως στόχαστρα παρατήρησης των άστρων πάνω από τις κορυφές των Λασιθιώτικων ορέων (της Δίκτης).

Εδώ υπεισέρχεται ένα αλάνθαστο αστρονομικό φαινόμενο: η Μετάπτωση των Ισημεριών. Επειδή ο άξονας της Γης εκτελεί μια αργή περιστροφική κίνηση (σαν σβούρα), η θέση των αστερισμών στον νυχτερινό ουρανό μετατοπίζεται κατά 1 μοίρα κάθε 72 χρόνια (ολοκληρώνοντας έναν πλήρη κύκλο 25.920 ετών).

Όταν εξετάζονται οι άξονες ευθυγράμμισης τέτοιων αρχέγονων κυκλικών παρατηρητηρίων σε σχέση με λαμπρά άστρα-οδηγούς της ναυσιπλοΐας και της γεωργίας (όπως ο Σείριος, οι Πλειάδες και ο Ωρίωνας), αποκαλύπτεται ότι η γεωμετρική τους χάραξη αντιστοιχεί στον ουρανό της Νεολιθικής περιόδου (6000-5000 π.Χ.) και όχι του 2000 π.Χ.

Οι μεταγενέστεροι Μινωίτες παρέλαβαν έτοιμο αυτό το «πέτρινο πλανητάριο» των προγόνων τους και το χρησιμοποίησαν για να ρυθμίζουν το ημερολόγιο και τα υπερατλαντικά τους ταξίδια, τα οποία αργότερα αποτύπωσαν σε φορητή μορφή στον Δίσκο της Φαιστού και τη Μήτρα του Παλαικάστρου (δες προηγουμενο άρθρο).

Βήμα 5ο: Η Πελασγική Γλώσσα και η Νεολιθική Παρουσία στην Κρήτη
Για να υπάρξει ένα τόσο εξελιγμένο αστρονομικό και γεωδαιτικό κέντρο στην Κρήτη πριν από 7.000 ή 8.000 χρόνια, έπρεπε να υπάρχει εκεί ένας ανεπτυγμένος πληθυσμός. Υπήρχε;
Απολύτως ναι. Ακόμα και οι συμβατικές ανασκαφές στην Κρήτη (στα βαθύτερα στρώματα της Κνωσού, στον Πλακιά, στη Γαύδο) έχουν επιβεβαιώσει οργανωμένους οικισμούς και ανεπτυγμένη θαλάσσια ναυσιπλοΐα ήδη από το 7000 π.Χ. (9.000 χρόνια πριν).

Οι κάτοικοι αυτοί δεν ήταν «πρωτόγονοι τροφοσυλλέκτες» αλλά διέσχιζαν το Αιγαίο με πλοία, γνώριζαν τη γεωδαισία (τη χάραξη των ιερών χώρων σε τέλεια γεωμετρικά τρίγωνα) και μιλούσαν την πρωτοελληνική-πελασγική γλώσσα, όπως επισημαίνουν και οι Ηρόδοτος και Διόδωρος Σικελιώτης αναφερόμενοι στους αυτόχθονες κατοίκους της νήσου.

Ακόμα και το ίδιο το όνομα του λόφου, «Παπούρα», διασώζει τον αρχέγονο πελασγικό κώδικα: προέρχεται από τις πανάρχαιες ρίζες ΠΥΡ / ΠΑΠ- (φωτιά, φως, ύψος) και ΟΥΡ- (Οὐρανός ή οὖρος = φύλακας, παρατηρητήριο), σημαίνοντας κυριολεκτικά «Το Ουράνιο Παρατηρητήριο / Ο Τόπος του Ιερού Πυρός».

Συμπέρασμα: Πότε Χτίστηκε Τελικά ο Λόφος Παπούρα;
Συνθέτοντας όλα τα παραπάνω τεκμήρια, δηλαδή τη μεγαλιθική δόμηση, τη γεωμυθολογία των κατακλυσμών, τη διπλή ιερή γεωμετρία των 7 και 8 δακτυλίων, την αρχαιοαστρονομική χάραξη, τη γεωδαιτική θέση και τη νεολιθική παρουσία στην Κρήτη, προκύπτει μια ξεκάθαρη, τεκμηριωμένη χρονολογική ακολουθία που χωρίζεται σε τρεις μεγάλες περιόδους:

Η πρώτη και αρχική φάση ανέγερσης τοποθετείται στη Μετακατακλυσμιαία / Νεολιθική περίοδο, περίπου στο 6.500 – 5.500 π.Χ. (δηλαδή 8.500 με 7.500 χρόνια πριν). Τότε οι επιζώντες Πελασγοί-Ετεοκρήτες έχτισαν τους ομόκεντρους μεγαλιθικούς δακτυλίους στην κορυφή των 494 μέτρων ως ασφαλές αστρονομικό παρατηρητήριο, ημερολόγιο ορίζοντα και κέντρο διάσωσης της γνώσης μετά τους μεγάλους κατακλυσμούς του Αιγαίου.

Η δεύτερη φάση, κατά την Πρωτομινωική / Αιγαιακή ακμή περίπου στο 4.000 – 2.500 π.Χ. (6.000 με 4.500 χρόνια πριν), βρίσκει το μνημείο ενταγμένο στο ενιαίο μεσογειακό δίκτυο κυκλικών ιερών (μαζί με το Rujm el-Hiri στο Γκολάν) και συνδεδεμένο με την παράδοση των κυκλαδικών αστρονομικών «τηγανόσχημων» σκευών.

Τέλος, η τρίτη φάση, κατά την Παλαιοανακτορική επαναχρησιμοποίηση περίπου στο 2.000 – 1.700 π.Χ. (4.000 με 3.700 χρόνια πριν), είναι η περίοδος των αγγείων. Οι Μινωίτες της ανακτορικής εποχής τιμούν το αρχέγονο ιερό των προγόνων τους με τελετουργικές ευωχίες, προσφορές και κεραμικά, τα οποία βρήκε η σύγχρονη σκαπάνη, νομίζοντας λανθασμένα ότι αυτή ήταν η αρχή της ιστορίας του.

Ο Λόφος Παπούρα δεν είναι ένα «μυστήριο 4.000 ετών». Είναι -κατα τη γνώμη μου- ένα πέτρινο αρχείο 8.000 χρόνων, που στέκεται στην κορυφή της Κρήτης για να μας υπενθυμίσει ότι ο πολιτισμός μας είναι απείρως αρχαιότερος, σοφότερος και βαθύτερα ριζωμένος στη γη και τον ουρανό από όσο μας δίδαξαν ποτέ.

Πηγές & Βιβλιογραφία
1. Επίσημα Αρχαιολογικά Δεδομένα & Νεολιθική Παρουσία στην Κρήτη
Υπουργείο Πολιτισμού – Εφορεία Αρχαιοτήτων Ηρακλείου (Ιούνιος 2024): Επίσημο Δελτίο Τύπου για την αποκάλυψη του μνημειώδους κυκλικού αρχιτεκτονικού συνόλου στον Λόφο Παπούρα (υψόμετρο 494 μ.) στο Καστέλι Πεδιάδος (Τεχνικά χαρακτηριστικά: διάμετρος 48 μ., 8 επάλληλοι δακτύλιοι πάχους 1,40 μ., κεντρικό κυκλικό κτίσμα χωρισμένο σε 4 τεταρτημόρια, κεραμική επαναχρησιμοποίησης 2000–1700 π.Χ.).
Strasser, Thomas F. et al. (2010): “Stone Age Seafaring in the Mediterranean: Evidence from the Plakias Region for Lower Palaeolithic and Mesolithic Habitation of Crete”, Hesperia 79(2), American School of Classical Studies at Athens (Η αδιάσειστη επιστημονική απόδειξη για θαλάσσια ναυσιπλοΐα και οργανωμένη ανθρώπινη παρουσία στην Κρήτη ήδη από την Παλαιολιθική και Μεσολιθική εποχή, χιλιάδες χρόνια πριν την ανακτορική περίοδο).
Evans, John D. (1964, 1971): Excavations in the Neolithic Settlement of Knossos, 1957-60, Annual of the British School at Athens (Τα βαθύτερα ακεραμικά νεολιθικά στρώματα της Κνωσού που επιβεβαιώνουν ανεπτυγμένο οικισμό στην Κρήτη από το 7000 π.Χ.).
2. Αρχαίες Πηγές (Κατακλυσμοί, Ορεινά Ιερά, Οκταετηρίς & Πελασγοί)
Πλάτων: Νόμοι, Βιβλίο Γ΄ (677a-682a) & Τίμαιος (22c-23c) (Η ιστορική καταγραφή των μεγάλων κατακλυσμών, της φυγής των επιζώντων στις κορυφές των βουνών και των λόφων και της σταδιακής επανίδρυσης των ιερών και των επιστημών).
Όμηρος: Οδύσσεια, Ραψωδία τ, στ. 178-179 («ἔνθα τε Μίνως ἐννέωρος βασίλευε Διὸς μεγάλου ὀαριστής» – η αρχέγονη παράδοση του ιερού αστρονομικού κύκλου της Οκταετηρίδος/Εννεαετηρίδος στην Κρήτη).
Διόδωρος Σικελιώτης: Ιστορική Βιβλιοθήκη, Βιβλίο Ε΄, 64-80 (Οι αυτόχθονες κάτοικοι της Κρήτης, οι Ετεοκρήτες, οι Πελασγοί, οι Κουρήτες και η παράδοση για την ανακάλυψη της αστρονομίας, της γεωμετρίας και των ιερών τελετών στο νησί).
Ηρόδοτος: Ιστορίαι, Βιβλίο Α΄, 56-58 & Βιβλίο Ζ΄, 170–171 (Για το πανάρχαιο πελασγικό φύλο και την πρωτοελληνική παρουσία στην Κρήτη και το Αιγαίο).
3. Γεωμυθολογία & Βύθιση της Αιγηίδας (10.000 – 6.000 π.Χ.)
Μαριολάκος, Ηλίας Δ.: Γεωμυθολογία του Ελληνικού Χώρου – Η Βύθιση της Αιγηίδας και οι Μεγάλοι Κατακλυσμοί (Μελέτες της Ακαδημίας Αθηνών και του ΕΚΠΑ για την άνοδο της στάθμης της Μεσογείου κατά ~120 μέτρα μετά την τελευταία παγετώδη περίοδο και τη διαμόρφωση του αιγαιακού αρχιπελάγους).
Lambeck, Kurt (1996): “Sea-level change and shore-line evolution in Aegean Greece since Upper Palaeolithic time”, Antiquity 70 (Η γεωφυσική τεκμηρίωση της καταβύθισης των πεδιάδων του Αιγαίου μεταξύ 10.000 και 6.000 π.Χ.).
4. Αρχαιοαστρονομία, Μετάπτωση των Ισημεριών & Συγκριτική Μεγαλιθική Αρχιτεκτονική
Τσικριτσής, Μηνάς & Μουσάς, Ξενοφών: Μελέτες περί Μινωικής Αρχαιοαστρονομίας, Δίσκου της Φαιστού και Μήτρας του Παλαικάστρου (Για τη χρήση των ιερών κορυφής ως αστρονομικών παρατηρητηρίων ορίζοντα, τον υπολογισμό της Οκταετηρίδος, των ηλιοστασίων, των ισημεριών και των εκλείψεων).
Δανέζης, Μάνος & Θεοδοσίου, Ευστράτιος: Στα Ίχνη του Ι.Χ.Θ.Υ.Σ. Αστρονομία, Ιστορία, Φιλοσοφία, Εκδόσεις Δίαυλος (Για το φαινόμενο της Μετάπτωσης των Ισημεριών -1 μοίρα ανά 72 έτη – και τη χρονολόγηση των αρχαίων ναών μέσω των αστρικών ευθυγραμμίσεων).
Freikman, Michael & Porat, Naomi (2017): “Rujm el-Hiri: The Megalithic Monument of the Golan Heights”, Journal of Eastern Mediterranean Archaeology (Συγκριτική μελέτη για τη μεγαλιθική αρχιτεκτονική των ομόκεντρων λίθινων δακτυλίων στην Ανατολική Μεσόγειο κατά τη βαθιά προϊστορία).
5. Εναλλακτική / Ολιστική Ιστοριογραφία, Γεωδαισία & Πελασγική Γλωσσολογία
* Πασσάς, Ιωάννης: Νεώτερον Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν «Ηλίου» – Λήμματα: Αιγηίς, Ετεοκρήτες, Κρήτη (Προϊστορία), Πελασγοί (Η τεκμηρίωση του πανάρχαιου αιγαιακού πολιτισμού πριν από τους κατακλυσμούς).
Μανιάς, Θεοφάνης (Φάνης): Τα άγνωστα γεωδαιτικά τρίγωνα των αρχαίων Ελλήνων, Εκδόσεις Πύρινος Κόσμος (Για τη γεωμετρική και γεωδαιτική χωροθέτηση των ιερών κορυφής στον ελλαδικό χώρο).
Θωμόπουλος, Ιάκωβος: Πελασγικά: Ήτοι περί της Γλώσσης των Πελασγών, Αθήναι (Για την ετυμολογική ανάλυση των αρχέγονων πελασγικών τοπωνυμίων και ριζών, όπως Πυρ/Παπ- και Ουρ-).

© Διονυσία Κλαρνετατζή – Σχολή Αειζωίας. Επιτρέπεται ελεύθερα η αναδημοσίευση απευθείας από την ιστοσελίδα μας με ενεργό σύνδεσμο. Παρακαλώ για copy-paste του άρθρου μόνο με πλήρη αναφορά της πηγής και ενεργό σύνδεσμο της Σχολής Αειζωίας, προς αποφυγή σύγχυσης, παρερμηνείας ή παρεξηγήσεων.

Περισσότερα Άρθρα