Οι πανελλαδικές δεν εξετάζουν τα παιδιά, εξετάζουν τους γονείς

~Σειρά: Ανώτερη Παιδαγωγική | Άρθρο 2
Μέρος Α~

Χθες, μέσα σε τρία δευτερόλεπτα, η κοινωνία πίστεψε ότι μπορούσε να αποφασίσει πόσο αξίζουν χιλιάδες παιδιά.

Ένας αριθμός εμφανίστηκε σε μια οθόνη.

Και ξαφνικά, κάποιοι χαρακτηρίστηκαν «επιτυχημένοι».

Κάποιοι άλλοι «αποτυχημένοι».

Δεν άλλαξε όμως η ευφυΐα τους.
Δεν άλλαξε η καλοσύνη τους.
Δεν άλλαξε η ευαισθησία τους.
Δεν άλλαξε η γενναιότητά τους.
Δεν άλλαξε ο χαρακτήρας τους.

Άλλαξε μόνο ένας αριθμός.

Κι όμως…

ήταν αρκετός για να κάνει μια ολόκληρη κοινωνία να συμπεριφερθεί σαν να είχε αλλάξει η αξία ενός ανθρώπου…

Και ίσως εδώ να βρίσκεται το μεγαλύτερο παιδαγωγικό λάθος της εποχής μας:

Μπερδέψαμε την αξιολόγηση μιας επίδοσης με την αξία μιας ύπαρξης!

Οι περισσότεροι πιστεύουν ότι οι Πανελλαδικές είναι ένας μηχανισμός επιλογής για τα Πανεπιστήμια.

Δεν είναι μόνο αυτό.

Κάθε εξεταστικό σύστημα είναι ταυτόχρονα και μια φιλοσοφική δήλωση.

Αποκαλύπτει τι θεωρεί σημαντικό ένας πολιτισμός.

Γιατί κάθε πολιτισμός αποκαλύπτει τον πραγματικό του κόσμο όχι από όσα διακηρύσσει, αλλά από όσα επιλέγει να εξετάζει, να μετρά…

Αν μετρά αποκλειστικά τη μνήμη-παπαγαλία, θα παράγει ανθρώπους μιμητές.

Αν μετρά αποκλειστικά τη σωστή απάντηση, θα παράγει ανθρώπους που θα φοβούνται να αμφισβητήσουν.

Αν μετρά αποκλειστικά την ατομική επίδοση, θα παράγει ανθρώπους που θα ανταγωνίζονται ευκολότερα απ’ όσο θα συνεργάζονται.

Οι εξετάσεις, λοιπόν, δεν δημιουργούν μόνο φοιτητές.

Δημιουργούν έναν τρόπο σκέψης.

Έναν τρόπο ζωής.

Τελικά…
διαμορφώνουν έναν ολόκληρο πολιτισμό.

Κι εδώ αρχίζει η μεγάλη σύγχυση της εποχής μας.
Άλλο η μόρφωση.
Και άλλο η παιδεία.

Η μόρφωση σου μαθαίνει να απαντάς σωστά.
Η παιδεία σου μαθαίνει να ζεις με αρετή.

Η μόρφωση μπορεί να σου δώσει ένα επάγγελμα.
Η παιδεία θα καθορίσει την ποιότητα σου προσφέροντας πραγματικη υπηρεσία στο σύνολο.

Η μόρφωση ανοίγει πόρτες.
Η παιδεία σε βοηθά να καταλάβεις ποιες πόρτες αξίζει πραγματικά να περάσεις.

Δεν είναι το ίδιο.
Δεν ήταν ποτέ το ίδιο.
Κι όμως, τα συγχέουμε.

Ο Πλάτων το είχε καταλάβει πριν από είκοσι τέσσερις αιώνες.

Όταν έγραφε ότι:
«Παιδεία είναι η μεταστροφή της ψυχής προς το φως.»
δεν αναφερόταν στη συσσώρευση πληροφοριών.

Δεν αναφερόταν στην αποστήθιση.

Δεν αναφερόταν σε βαθμούς.

Μιλούσε για τη μεταμόρφωση του ανθρώπου.

Για τη σταδιακή έξοδο της συνείδησης από το σκοτάδι της άγνοιας προς το φως της αλήθειας.

Η πραγματική παιδεία δεν γεμίζει τον εγκέφαλο.
Ελευθερώνει τον άνθρωπο.

Και τότε γεννιέται ένα δύσκολο ερώτημα.

Αν ο σκοπός της παιδείας είναι να ελευθερώνει…
γιατί τόσοι πολλοί νέοι άνθρωποι αισθάνονται περισσότερο φυλακισμένοι παρά ελεύθεροι;

Γιατί φοβούνται περισσότερο να αποτύχουν παρά να σταματήσουν να σκέφτονται;

Γιατί έχουν μάθει να κυνηγούν βαθμούς αντί για αλήθεια, για αυτογνωσία;

Η απάντηση ίσως είναι δυσάρεστη.

Γιατί πολλές φορές το εκπαιδευτικό σύστημα επιβραβεύει περισσότερο τη μόρφωση-συμμόρφωση παρά την αυθεντικότητα.

Τη σωστή απάντηση περισσότερο από τη σωστή σκέψη.

Την στείρα αναπαραγωγή περισσότερο από τη δημιουργία.

Ο Σωκράτης δεν έδωσε ποτέ έτοιμες απαντήσεις στους μαθητές του.
Τους έκανε ερωτήσεις.
Γιατί γνώριζε κάτι που σήμερα ξεχνάμε.

Η γνώση που προσφέρεται έτοιμη γίνεται πληροφορία.
Η γνώση που γεννιέται μέσα από τον προσωπικό αγώνα γίνεται σοφία.

Γι’ αυτό και αποδίδεται σε εκείνον η βαθιά παιδαγωγική ιδέα ότι:
«Η παιδεία είναι το άναμμα μιας φλόγας και όχι το γέμισμα ενός δοχείου.»

Μια φλόγα δεν μπορεί να βαθμολογηθεί.

Δεν μπορεί να μετρηθεί.

Δεν μπορεί να χωρέσει μέσα σε μια κλίμακα από το μηδέν μέχρι το είκοσι.

Κι όμως…
συνεχίζουμε να προσπαθούμε.

Πίσω από κάθε χαμηλή βαθμολογία δεν κρύβεται απαραίτητα ένας αδιάφορος μαθητής.

Συχνά κρύβεται ένας νέος άνθρωπος που φοβάται.

Όχι τόσο την αποτυχία.
Αλλά την απώλεια της αποδοχής.

Φοβάται μήπως απογοητεύσει εκείνους που αγαπά.
Και αυτή είναι ίσως η πιο αθόρυβη τραγωδία της σύγχρονης παιδαγωγικής.

Ένα παιδί αρχίζει να πιστεύει ότι η αγάπη είναι κάτι που πρέπει να κερδίζει.

Όχι κάτι που δικαιούται επειδή υπάρχει.

Με Αγάπη
Διονυσια
♥️